ทบทวนแผนและจัดทำแผนปฏิบัติการ
ทบทวนแผนพัฒนาการศึกษา พ.ศ. 2566–2570 และจัดทำแผนปฏิบัติการ ปีงบประมาณ 2570
การประชุมเชิงปฏิบัติการที่จัดในปีงบประมาณ 2569 มีผลผลิตสองชิ้นที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง คือแผนพัฒนาการศึกษาฉบับทบทวน ซึ่งกำหนดทิศทางห้าปี และแผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ 2570 ซึ่งกำหนดโครงการหนึ่งปี หน้านี้แยกสองงานให้ชัด และเสนอสิ่งที่ควรทำในแต่ละงาน
ข้อจำกัดที่ต้องอ่านก่อน ผู้จัดทำยังไม่ได้เห็นแผนฉบับทบทวนประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เอกสารที่ใช้วิเคราะห์คือ ฉบับทบทวนประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ร่วมกับแผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ 2569 ดังนั้นข้อเสนอชุดนี้มีสองลักษณะ คือข้อบกพร่องที่ยืนยันแล้วจากฉบับ 2568 ซึ่งต้องตรวจสอบว่าฉบับ 2569 แก้แล้วหรือยัง และข้อเสนอเชิงป้องกันซึ่งอนุมานจากโครงสร้างเดิม
ผลผลิตสองชิ้นที่ต้องแยกให้ชัด
การทำสองงานนี้ปนกัน เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของแผนที่มีโครงการครบแต่ไม่มีใครตอบได้ว่าโครงการเหล่านั้นแก้ปัญหาอะไร
| หัวข้อ | ทบทวนแผนพัฒนาการศึกษา พ.ศ. 2566–2570 | จัดทำแผนปฏิบัติการ ปีงบประมาณ 2570 |
|---|---|---|
| ช่วงเวลา | ห้าปี สิ้นสุดปี 2570 | หนึ่งปีงบประมาณ |
| คำถามที่ตอบ | จังหวัดจะไปทางไหน ปัญหาหลักคืออะไร ใครรับผิดชอบอะไร และจะรู้ได้อย่างไรว่าสำเร็จ | ปีหน้าจะทำโครงการอะไร ใช้งบเท่าไร ใครทำ และเสร็จเมื่อไร |
| ผลผลิต | ทิศทาง ประเด็นยุทธศาสตร์ ตัวชี้วัด และค่าฐาน | โครงการที่มีงบประมาณรองรับ พร้อมผู้รับผิดชอบและกำหนดเวลา |
| สิ่งที่ห้ามมี | รายชื่อโครงการรายปี | โครงการที่ไม่เชื่อมกับประเด็นยุทธศาสตร์ใดในแผนห้าปี |
| ลำดับที่ถูกต้อง | ทำก่อน กำหนดทิศทาง | ทำทีหลัง หยิบทิศทางมาทำให้เป็นโครงการ |
ลำดับที่ผิดซึ่งพบบ่อยที่สุด เริ่มจากรายชื่อโครงการที่แต่ละหน่วยงานเตรียมมา แล้วค่อยหาว่าโครงการนั้นควรอยู่ใต้ประเด็นยุทธศาสตร์ไหน ผลคือได้เอกสารที่มีโครงการครบ แต่ไม่มีใครตอบได้ว่าโครงการเหล่านั้นแก้ปัญหาอะไร ข้อเสนอคือตกลงเรื่องข้อเท็จจริงและปัญหาให้จบก่อน แล้วจึงพูดถึงโครงการ
สองกรอบประเด็นยุทธศาสตร์ที่ต้องไม่ปนกัน
เว็บไซต์นี้ใช้เลขประเด็นยุทธศาสตร์สองชุด คนละช่วงเวลา คนละหน้าที่ หากเห็นคำว่า “ประเด็นที่ 5” ต้องดูก่อนว่าหมายถึงความปลอดภัยของแผนที่ใช้อยู่ หรือระบบข้อมูลของร่างรอบใหม่
| # | แผนปัจจุบัน พ.ศ. 2566–2570 | ร่างข้อเสนอ พ.ศ. 2571–2575 | ความสัมพันธ์ |
|---|---|---|---|
| 1 | สร้างสังคมแห่งการเรียนรู้และส่งเสริมโอกาสการเข้าถึงการให้บริการทางการศึกษา | โอกาสและความเสมอภาค ไม่มีเด็กอยุธยาคนใดหลุดจากการเรียนรู้ | ตรงกัน |
| 2 | พัฒนาคุณภาพและกระบวนการเรียนรู้ทุกช่วงวัย | คุณภาพการเรียนรู้ขั้นพื้นฐาน อ่านออก เขียนได้ คิดเป็น | ตรงกัน |
| 3 | ยกระดับการบริหารจัดการแบบบูรณาการจากทุกภาคส่วน | เส้นทางการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น เรียนรู้ตรงตามศักยภาพ | คนละเรื่อง ข้อ 3 ของร่างเป็นของใหม่ |
| 4 | พัฒนาทักษะอาชีพและเพิ่มขีดสมรรถนะในการแข่งขัน | กำลังคนอยุธยา เรียนแล้วมีงานทำ ทั้งในอุตสาหกรรมและทุนวัฒนธรรม | ตรงกัน |
| 5 | ส่งเสริมการจัดการศึกษาเพื่อความปลอดภัย | ระบบข้อมูลและกลไกบูรณาการระดับจังหวัด | คนละเรื่อง ความปลอดภัยหายไปจากร่าง ส่วนข้อ 5 ของร่างใกล้เคียงข้อ 3 ของแผนปัจจุบัน |
วิธีอ่านหน้าอื่นในเว็บนี้ หน้าตัวอย่างโครงการและหน้านี้ใช้ แผนปัจจุบัน พ.ศ. 2566–2570 · หน้าตัวอย่างลูกโซ่ใช้ ร่าง พ.ศ. 2571–2575 · ข้อ 12 ในรายการทบทวนด้านล่างคือการตัดสินใจว่าความปลอดภัยจะคงเป็นประเด็นแยกในแผนปัจจุบัน หรือยุบเป็นกลยุทธ์ภายใต้ประเด็นด้านโอกาสในร่างรอบใหม่
เหตุใดการทบทวนรอบนี้สำคัญกว่าทุกรอบที่ผ่านมา
ทำหน้าที่เป็นสะพาน
ไม่ใช่แค่ปรับปรุงแผนเดิมให้เป็นปัจจุบัน แต่เป็นโอกาสวางฐานข้อมูลและค่าฐานตัวชี้วัดให้แผนรอบใหม่ใช้ต่อได้ทันที
ค่าฐานรอบนี้จะกลายเป็นค่าฐานของแผนรอบใหม่
หากปล่อยให้ตัวชี้วัดที่มีข้อบกพร่องคงอยู่ ข้อบกพร่องนั้นจะติดไปกับแผนรอบใหม่อีกห้าปี
เป็นครั้งสุดท้ายที่แก้ได้โดยไม่ต้องรื้อโครงสร้าง
การแก้ในรอบทบทวนถือเป็นการปรับปรุงตามปกติ ต่างจากการแก้ในแผนที่ประกาศใช้แล้วซึ่งต้องเสนอขออนุมัติใหม่
ข้อเสนอเร่งด่วน 5 ข้อ — แก้ข้อบกพร่องที่ยืนยันแล้ว
ข้อเสนอที่ 1 แก้ค่าเป้าหมายที่ต่ำกว่าค่าฐาน
| ตัวชี้วัด | ค่าฐาน | เป้าหมาย 2570 ในแผน | ปัญหา |
|---|---|---|---|
| ร้อยละประชากรอายุ 3–5 ปี เข้าเรียนระดับปฐมวัย | 88.02 | 84 | เป้าหมายต่ำกว่าค่าฐาน 4.02 จุด |
| ร้อยละผู้พิการที่ขึ้นทะเบียนได้เข้าเรียนและพัฒนาตามศักยภาพ | 88.02 | 70 | เป้าหมายต่ำกว่าค่าฐาน 18.02 จุด |
เมื่อค่าเป้าหมายต่ำกว่าค่าฐาน แผนจะรายงานว่าบรรลุเป้าหมายได้ทุกปีโดยไม่ต้องทำอะไร และหากผลงานแย่ลงจริง ระบบรายงานก็ยังแสดงว่าบรรลุ ตัวชี้วัดจึงสูญเสียหน้าที่ในการบริหารทั้งหมด ทางแก้มีสามทาง คือแก้ค่าเป้าหมายให้สูงกว่าค่าฐานพร้อมเหตุผล หรือแก้ค่าฐานหากตรวจพบว่าไม่ถูกต้อง หรือระงับตัวชี้วัดไว้ก่อนพร้อมระบุว่ารอจัดทำข้อมูลฐานใหม่
ข้อเสนอที่ 2 ตรวจสอบค่าฐานที่ซ้ำกันโดยไม่มีเหตุผล
ตัวชี้วัดปฐมวัยและตัวชี้วัดผู้พิการมีค่าฐานเท่ากันพอดีที่ 88.02 ทั้งที่วัดสองเรื่องที่ไม่เกี่ยวข้องกันและมีตัวส่วนต่างกันโดยสิ้นเชิง น่าจะเกิดจากการคัดลอกค่าระหว่างช่องในตาราง หากค่าใดหาต้นทางไม่ได้ ให้ระงับไว้ก่อน ไม่ควรคงตัวเลขที่ไม่ทราบที่มา
ข้อเสนอที่ 3 หาข้อยุติเรื่องค่าฐานการออกกลางคัน
| แหล่ง | ตัวเลข |
|---|---|
| แผนพัฒนาการศึกษาจังหวัด ฉบับทบทวน 2568 ตัวชี้วัด ปย.1 | 1,181 คน |
| รายงานสถิติจังหวัด พ.ศ. 2568 ตารางที่ 3.11 ปีการศึกษา 2567 | 110 คน |
อนุกรมเวลา 10 ปีจากรายงานสถิติจังหวัดคือ 37 · 37 · 68 · 91 · 96 · 183 · 157 · 240 · 154 · 110 คน ไม่มีปีใดใกล้เคียง 1,181 คน แผนกำหนดเป้าหมายปี 2570 ไว้ที่ 800 คน หากค่าฐานที่ถูกต้องคือ 110 คน แผนกำลังตั้งเป้าให้ตัวเลขเพิ่มขึ้นเกือบ 8 เท่า
ข้อเสนอ สอบถามนิยามจากทั้งสองแหล่ง หากเป็นสองนิยามที่ต่างกันจริง ให้แยกเป็นสองตัวชี้วัด คืออัตราการออกกลางคัน และจำนวนเด็กและเยาวชนนอกระบบ พร้อมค่าฐานของแต่ละตัว ห้ามเลือกใช้ค่าใดค่าหนึ่งโดยไม่อธิบายความขัดแย้งนี้ในเอกสาร
ข้อเสนอที่ 4 ปรับตัวชี้วัดที่ตั้งค่าฐาน 100 และเป้าหมาย 100 ทุกปี
แทนที่
ร้อยละหน่วยงานที่ได้รับการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการแบบบูรณาการ เท่ากับ 100 ทุกปี
ด้วย
จำนวนครั้งที่หน่วยงานส่งข้อมูลตามรอบที่กำหนดได้ครบถ้วนและตรงเวลา หรือจำนวนมาตรการที่มีหน่วยงานร่วมดำเนินการจริงและรายงานผลได้ ซึ่งเป็นตัวชี้วัดที่มีช่องให้เปลี่ยนแปลงและใช้ตัดสินใจได้
ข้อเสนอที่ 5 แก้ข้อมูลที่ขัดแย้งกันเองภายในเอกสารเล่มเดียว
ในฉบับทบทวน 2568 เนื้อความระบุผู้เรียนทั้งจังหวัด 150,594 คน ห้องเรียน 6,174 ห้อง ครู 9,245 คน ขณะที่ตารางที่ 10 ในเอกสารฉบับเดียวกันรวมได้ 154,373 / 6,504 / 9,547 ต่างกัน 3,779 คน ควรตรวจสอบและแก้ให้ตรงกันทั้งเล่ม พร้อมระบุขอบเขตกำกับทุกตัวเลขว่านับสังกัดใดและระดับใด เพราะโครงการนี้พบว่าจำนวนผู้เรียนของจังหวัดมีถึงสามตัวเลขจากสามแหล่ง คือ 148,373 · 115,123 · 81,776 คน ซึ่งถูกทั้งหมดแต่ขอบเขตต่างกัน
ข้อมูล 7 ชุดที่ควรเพิ่มในการทบทวนรอบนี้
ทั้งเจ็ดชุดเป็นเอกสารเผยแพร่ของหน่วยงานราชการในจังหวัดเดียวกัน ขอได้ทันทีโดยไม่ต้องสำรวจใหม่
| ชุดข้อมูล | แหล่ง | ประโยชน์ต่อแผน |
|---|---|---|
| การศึกษารายอำเภอครบ 16 อำเภอ | รายงานสถิติจังหวัด 2568 ตารางที่ 3.1 3.8 3.10 | ทำให้มาตรการระบุพื้นที่เป้าหมายได้ แทนการเขียนมาตรการที่ใช้เหมือนกันทั้งจังหวัด |
| อนุกรมเวลานักเรียน 5 ปี และการออกกลางคัน 10 ปี | รายงานสถิติจังหวัด ตารางที่ 7.4 และ 3.11 | ทำให้แยกได้ว่าเป็นแนวโน้มถาวรหรือความผันผวนชั่วคราว |
| สาเหตุการออกกลางคันรายอำเภอ | รายงานสถิติจังหวัด ตารางที่ 3.12 | เปลี่ยนมาตรการจากทุนการศึกษาเป็นระบบส่งต่อข้อมูล เพราะสาเหตุอันดับหนึ่งคือการอพยพตามครอบครัวร้อยละ 70 |
| ประชากรรายอายุปีเดียว | กรมการปกครอง ข้อมูลรายเดือน | คาดการณ์จำนวนผู้เรียนถึงปี 2575 ได้จากรุ่นที่เกิดแล้ว ไม่ต้องประมาณ |
| ดัชนีความก้าวหน้าของคน มิติการศึกษา 4 รายการ | แผนพัฒนาจังหวัด ฉบับทบทวน 2570 ตารางที่ 2.1 | ให้ค่าฐานของประเด็นยุทธศาสตร์ด้านคุณภาพ ซึ่งแผนปัจจุบันยังไม่มี |
| ตำแหน่งงานว่างจำแนกตามวุฒิ สาขา อาชีพ อุตสาหกรรม | รายงานสถานการณ์ด้านแรงงานจังหวัด | ให้ข้อมูลฝั่งความต้องการกำลังคน ซึ่งแผนปัจจุบันยังไม่มีเลย |
| ผลการทดสอบ O-NET รายเขตพื้นที่ 5 ปี | ระบบ BIGDATA ของ สพป. และ สพม. | ให้ค่าฐานผลสัมฤทธิ์ ซึ่งแผนปัจจุบันยังไม่มี |
ข้อสังเกตที่สำคัญ ปัญหาจึงไม่ใช่การไม่มีข้อมูล แต่คือข้อมูลไม่ถูกรวบรวมมาที่เดียวกัน ซึ่งเป็นสาเหตุรากที่งานนี้ระบุไว้ตั้งแต่ต้น
จุดเชื่อมกับแผนพัฒนาจังหวัดที่ควรระบุในแผน
แผนพัฒนาจังหวัด ฉบับทบทวนประจำปีงบประมาณ 2570 ตารางที่ 2.5 กำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จตามเป้าหมายการพัฒนาจังหวัดไว้ 4 ข้อ โดยข้อที่ 4 คือ ระดับดัชนีความก้าวหน้าของคน ค่าฐาน 0.68 เป้าหมายปี 2570 เท่ากับ 0.70 ซึ่งมีมิติด้านการศึกษาอยู่ภายในโดยตรง 4 รายการ
| รายการในดัชนี | ค่า 2565 | อันดับประเทศ 2565 |
|---|---|---|
| จำนวนปีการศึกษาเฉลี่ยของประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป | 9.95 ปี | 10 |
| การเข้าเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายและอาชีวศึกษา | 76.39% | 52 |
| เด็กอายุ 0–5 ปีที่มีพัฒนาการสมวัย | 82.36% | 56 |
| คะแนนเฉลี่ยการทดสอบ O-NET ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย | 28.84 | 57 |
ข้อเสนอ ระบุในตารางความสอดคล้องเชิงยุทธศาสตร์ว่าแผนการศึกษาเป็นกลไกหลักที่ทำให้จังหวัดบรรลุตัวชี้วัดข้อที่ 4 และกำหนดตัวชี้วัดของแผนการศึกษาให้ตรงกับสี่รายการนี้ ซึ่งจะทำให้การเสนอโครงการเข้าสู่แผนพัฒนาจังหวัดมีเหตุผลรองรับที่ตรวจสอบได้
ข้อเตือนจากความผิดพลาดของผู้จัดทำเอง ในรายงานฉบับก่อนหน้า ผู้จัดทำระบุว่าตัวชี้วัดเป้าหมายการพัฒนาจังหวัดข้อแรกคือจำนวนแหล่งเรียนรู้ ซึ่งไม่ถูกต้อง เกิดจากการอ้างอิงบรรยายสรุปจังหวัดแทนแผนฉบับเต็ม เมื่ออ้างอิงตัวชี้วัดของแผนระดับอื่น ต้องอ้างจากตัวแผนฉบับเต็มเสมอ พร้อมระบุเลขตารางหรือเลขหน้ากำกับ
สามมาตรการที่ควรทบทวน เพราะข้อมูลใหม่เปลี่ยนข้อสรุปเดิม
| ประเด็นในแผนปัจจุบัน | ข้อมูลใหม่ที่เปลี่ยนข้อสรุป | สิ่งที่ควรทบทวน |
|---|---|---|
| มาตรการแก้ปัญหาเด็กหลุดจากระบบ ที่เน้นการช่วยเหลือด้านการเงิน | สาเหตุอันดับหนึ่งคือการอพยพตามครอบครัวร้อยละ 70 ขณะที่ฐานะยากจนมีเพียงร้อยละ 1.8 | เปลี่ยนมาตรการหลักเป็นระบบส่งต่อข้อมูลผู้เรียนข้ามสถานศึกษาและข้ามจังหวัด |
| มาตรการด้านคุณภาพที่ใช้ค่าเฉลี่ยจังหวัด | ช่องว่างนักเรียนต่อห้องเรียนระหว่างอำเภอกว้าง 2.5 เท่า คือ 11 ต่อ 1 ถึง 28 ต่อ 1 | เพิ่มมาตรการที่จำแนกตามกลุ่มอำเภอ และเพิ่มตัวชี้วัดที่วัดช่องว่าง ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย |
| ไม่มีมาตรการเจาะจงด้านปฐมวัย | พัฒนาการสมวัยของเด็ก 0–5 ปี ลดจากร้อยละ 97.80 เหลือ 82.36 และตกอันดับประเทศ 27 อันดับ | เพิ่มมาตรการด้านปฐมวัย ซึ่งเป็นต้นน้ำที่สุดของระบบและมีสัญญาณเสื่อมถอยชัดเจนที่สุด |
สรุปข้อเสนอต่อการทบทวนแผนห้าปี 12 ข้อ
| # | ข้อเสนอ | ความเร่งด่วน | ทำได้ในรอบนี้ |
|---|---|---|---|
| 1 | แก้ค่าเป้าหมายที่ต่ำกว่าค่าฐาน 2 รายการ | สูงมากที่สุด | ได้ |
| 2 | ตรวจสอบค่าฐานที่ซ้ำกันที่ 88.02 | สูงมากที่สุด | ได้ |
| 3 | หาข้อยุติค่าฐานการออกกลางคัน 1,181 เทียบ 110 | สูงมากที่สุด | ได้ |
| 4 | ปรับตัวชี้วัดที่ตั้งค่าฐาน 100 เป้า 100 | สูง | ได้ |
| 5 | แก้ข้อมูลที่ขัดแย้งกันเองภายในเล่ม | สูง | ได้ |
| 6 | เพิ่มชุดข้อมูล 7 ชุดที่มีอยู่แล้วในจังหวัด | สูงมาก | ได้ |
| 7 | ระบุจุดเชื่อมกับดัชนีความก้าวหน้าของคน | สูง | ได้ |
| 8 | จัดทำบัญชีข้อมูลการศึกษาระดับจังหวัด | สูงมาก | ได้ |
| 9 | หาข้อยุติเรื่องนิยามที่ขัดแย้ง 3 รายการ คือ การออกกลางคัน จำนวนครู และอัตราการเข้าเรียนมัธยมปลาย | สูงมากที่สุด | ได้ |
| 10 | สำรวจสถานะเยาวชนอายุ 15–17 ปีที่ไม่อยู่ในระบบ ซึ่งมีจำนวน 6,600–13,700 คน | สูงมาก | ต้องใช้งบและเวลา อาจข้ามไปแผนรอบใหม่ |
| 11 | ทบทวนมาตรการ 3 รายการที่ข้อมูลใหม่เปลี่ยนข้อสรุป | สูง | ได้ |
| 12 | ตัดสินใจเรื่องประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 5 ของแผนปัจจุบัน ว่าด้วยความปลอดภัย ว่าจะคงเป็นประเด็นแยกหรือยุบเป็นกลยุทธ์ในร่างรอบใหม่ | ปานกลาง | ได้ |
ข้อสังเกตที่ควรเห็น ข้อเสนอ 11 จาก 12 ข้อทำได้ในรอบทบทวนนี้ และส่วนใหญ่ไม่ต้องใช้งบประมาณเพิ่ม เพราะเป็นการแก้ตัวเลข ตรวจสอบนิยาม และรวบรวมข้อมูลที่มีอยู่แล้ว
ข้อเสนอต่อการจัดทำแผนปฏิบัติการ ปีงบประมาณ 2570
ส่วนนี้แยกจากข้อเสนอเรื่องการทบทวนแผนห้าปีข้างต้น เพราะเป็นคนละงาน ข้อมูลที่ใช้อ้างอิงคือแผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ของสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
งบประมาณปี 2569 บอกลำดับความสำคัญที่แท้จริง
| รายการ | งบประมาณ (บาท) | สัดส่วน |
|---|---|---|
| งบประมาณที่ได้รับจัดสรรรวมทุกแหล่ง | 6,378,767 | — |
| งบประมาณโครงการตามประเด็นยุทธศาสตร์ | 3,670,899 | 100% |
| ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 1 ความมั่นคง | 795,500 | 21.7% |
| ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 2 พัฒนากำลังคนเพื่อรองรับความสามารถในการแข่งขัน | 120,000 | 3.3% |
| ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 6 พัฒนาระบบบริหารจัดการ | 955,577 | 26.0% |
ข้อสังเกตที่ควรนำเข้าที่ประชุม ประเด็นยุทธศาสตร์ด้านกำลังคนได้รับงบประมาณ 120,000 บาท คิดเป็นร้อยละ 3.3 ของงบโครงการทั้งหมด และมีเพียงหนึ่งโครงการ ขณะที่ข้อมูลจากสำนักงานแรงงานจังหวัดแสดงว่าตลาดต้องการผู้จบสายอาชีวศึกษามากกว่าผู้สมัครถึงสองเท่า และมีตำแหน่งงาน 5,894 อัตราที่หาคนไม่ได้ในปี 2568 งบประมาณจึงยังไม่สะท้อนขนาดของปัญหาที่ข้อมูลชี้ ซึ่งเป็นประเด็นที่ควรพิจารณาในการจัดทำแผนปฏิบัติการปี 2570
ข้อสังเกตที่สอง งบก้อนใหญ่ที่สุดมาจากแหล่งภายนอก เช่น กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน 500,000 บาท · สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ 403,232 บาท · กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา 220,000 บาท แปลว่าความสามารถในการเสนอขอสนับสนุนจากแหล่งภายนอก มีผลต่อขนาดของแผนปฏิบัติการมากกว่างบประจำ ซึ่งเป็นทักษะที่ควรพัฒนาอย่างเป็นระบบ
เกณฑ์คัดเลือกโครงการเข้าแผนปฏิบัติการ 2570
ขอเสนอให้ทุกโครงการที่จะบรรจุ ต้องตอบได้ครบทั้งเจ็ดข้อ หากตอบไม่ได้ข้อใด ให้แก้หรือตัดออก
| # | คำถาม | เหตุผล |
|---|---|---|
| 1 | โครงการนี้อยู่ใต้ประเด็นยุทธศาสตร์ใดของแผนห้าปี | หากตอบไม่ได้ แปลว่าโครงการนี้ไม่ได้มาจากแผน |
| 2 | แก้ปัญหาอะไร และมีข้อมูลใดยืนยันว่าปัญหานั้นมีจริง | ป้องกันการเขียนโครงการจากความเคยชิน |
| 3 | เป็นภารกิจประเภทใดใน 4 ประเภท | ป้องกันการเขียนเกินอำนาจหน้าที่ |
| 4 | เจ้าภาพหลักที่แท้จริงคือใคร และรับทราบแล้วหรือยัง | ป้องกันการมอบงานให้หน่วยงานที่ไม่รู้ตัว |
| 5 | พื้นที่เป้าหมายคืออำเภอใด หรือกลุ่มใด | ข้อมูลรายอำเภอมีแล้ว จึงไม่มีเหตุผลที่จะเขียนแบบใช้เหมือนกันทั้งจังหวัด |
| 6 | วัดผลอย่างไร และตอบด้วยตัวเลขได้หรือไม่ | หากตอบไม่ได้ แปลว่ายังเขียนไม่เสร็จ |
| 7 | ใช้ข้อมูลหรือกลไกที่มีอยู่แล้วหรือไม่ หรือต้องสร้างใหม่ | โครงการที่ใช้ของที่มีอยู่แล้ว มีความเป็นไปได้สูงกว่ามาก |
สามโครงการที่ข้อมูลชี้ว่าควรพิจารณาบรรจุ
ระบบส่งต่อข้อมูลผู้เรียนข้ามพื้นที่
เพราะสาเหตุการออกกลางคันอันดับหนึ่งคือการอพยพตามครอบครัวร้อยละ 70 ไม่ใช่ความยากจนซึ่งมีเพียงร้อยละ 1.8
ใช้ข้อมูลที่มีอยู่แล้ว ไม่ต้องสำรวจใหม่
แปลและส่งต่อข้อมูลอุปสงค์กำลังคนให้สถานศึกษา
เพราะสำนักงานแรงงานจังหวัดจัดทำรายงานตำแหน่งงานว่างทุกไตรมาสอยู่แล้ว แต่ข้อมูลไม่ถูกแปลให้สถานศึกษาใช้วางแผนได้
ไม่ต้องสร้างระบบใหม่ ใช้งบน้อย
จัดทำบัญชีข้อมูลการศึกษาระดับจังหวัด
เพราะเป็นเงื่อนไขที่ทำให้แผนรอบใหม่มีค่าฐานตัวชี้วัดได้จริง และเป็นสิ่งเดียวที่ต้องทำให้เสร็จในรอบนี้
ใช้เวลาไม่เกินหนึ่งสัปดาห์ต่อหน่วยงาน
ข้อสังเกตเรื่องความต่อเนื่อง ในแผนปฏิบัติการปี 2569 มีโครงการจัดทำแผนพัฒนาการศึกษาจังหวัด งบประมาณ 132,000 บาท ซึ่งเป็นงบของกระบวนการทบทวนแผนครั้งนี้เอง ขอเสนอให้แผนปฏิบัติการปี 2570 ตั้งงบสำหรับการจัดทำแผนรอบใหม่ พ.ศ. 2571–2575 ไว้ด้วย เพราะการจัดทำแผนห้าปีใช้ทรัพยากรมากกว่าการทบทวนรายปีอย่างมีนัยสำคัญ
ดูตัวอย่างโครงการ 8 โครงการที่ข้อมูลชี้ว่าจำเป็น ดาวน์โหลดบทบรรยายสำหรับการประชุม
ลำดับเวลาของเอกสารสามฉบับ
การประชุมครั้งนี้อยู่ตรงกลางของการเปลี่ยนผ่านจากแผนรอบเดิมสู่แผนรอบใหม่ ซึ่งเข้ารอบพร้อมกันทุกระดับในปี 2571
| เอกสาร | ช่วงเวลา | สถานะ | บทบาทต่อการประชุมครั้งนี้ |
|---|---|---|---|
| แผนพัฒนาการศึกษาจังหวัด พ.ศ. 2566–2570 ฉบับทบทวนประจำปีงบประมาณ 2568 | 2566–2570 | ฉบับก่อนหน้า | เป็นตัวตั้งของการทบทวน และเป็นแหล่งของค่าฐานตัวชี้วัดที่ต้องตรวจสอบ |
| แผนพัฒนาการศึกษาจังหวัด ฉบับทบทวนที่จัดทำในปีงบประมาณ 2569 | 2566–2570 | ผลผลิตชิ้นที่ 1 ของการประชุม | ปรับทิศทางและค่าฐานให้เป็นปัจจุบัน และส่งต่อให้แผนรอบใหม่ |
| แผนปฏิบัติการด้านการศึกษาจังหวัด ประจำปีงบประมาณ 2570 | ปีงบประมาณ 2570 | ผลผลิตชิ้นที่ 2 ของการประชุม | แปลทิศทางเป็นโครงการที่มีงบประมาณรองรับ |
| แผนพัฒนาการศึกษาจังหวัด พ.ศ. 2571–2575 | 2571–2575 | ยังไม่เริ่มจัดทำ | ใช้ค่าฐานและบัญชีข้อมูลที่เกิดจากการประชุมครั้งนี้เป็นจุดตั้งต้น |
| แผนพัฒนาจังหวัดพระนครศรีอยุธยา และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 | 2571–2575 | อยู่ระหว่างจัดทำ | กำหนดจังหวะเวลาที่แผนการศึกษารอบใหม่ต้องเสร็จให้ทัน |
เหตุใดจังหวะเวลาจึงสำคัญ หากแผนการศึกษารอบใหม่ไม่มีค่าฐานตัวชี้วัดในตอนที่ต้องเสนอโครงการเข้าแผนพัฒนาจังหวัดรอบใหม่ จะเสนอได้เฉพาะโครงการที่ไม่มีตัวชี้วัดรองรับ ซึ่งมักไม่ได้รับการจัดสรร บัญชีข้อมูลที่จัดทำในการประชุมครั้งนี้ จึงเป็นสิ่งที่กำหนดว่าจังหวัดจะเสนอโครงการการศึกษาเข้าแผนจังหวัดได้มากน้อยเพียงใดในอีกห้าปีข้างหน้า
สิ่งที่ข้อเสนอชุดนี้ไม่ครอบคลุม
- ไม่ได้ตรวจสอบฉบับทบทวนประจำปีงบประมาณ 2569 จึงไม่ทราบว่าข้อบกพร่องใดได้รับการแก้ไขแล้ว
- ไม่ได้ตรวจสอบผลการดำเนินงานตามแผนที่ผ่านมาว่าโครงการใดทำได้และทำไม่ได้ ซึ่งเป็นหัวใจของการทบทวนแผนตามปกติ
- ไม่ได้ตรวจสอบงบประมาณที่ได้รับจัดสรรจริงเทียบกับที่ตั้งไว้ ซึ่งจำเป็นต่อการประเมินความเป็นไปได้
- ไม่ได้ตรวจสอบตัวบทกฎหมายจากราชกิจจานุเบกษา ข้อมูลกฎหมายตรวจจากเว็บไซต์หน่วยงานเท่านั้น
- ไม่ได้รับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ข้อเสนอทั้งหมดเป็นการวิเคราะห์เอกสาร