สำหรับ: คณะทำงานจัดทำร่างยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ใช้เวลากรอก: แบบ ก ประมาณ 4 นาที · แบบ ข ประมาณ 6 นาที วันที่จัดทำ: 31 สิงหาคม 2569
คำชี้แจงสำหรับผู้จัดการประชุม
เอกสารนี้ประกอบด้วย 4 ส่วน
| ส่วน | เนื้อหา | ใช้เมื่อใด |
|---|---|---|
| แบบ ก | แบบประเมินตนเองก่อนการบรรยาย | แจกและเก็บ ก่อน เริ่มบรรยาย ใช้เวลา 4 นาที |
| แบบ ข | แบบประเมินตนเองหลังการบรรยาย | แจกและเก็บ หลัง จบการบรรยาย ใช้เวลา 6 นาที |
| คู่มือประมวลผล | วิธีคำนวณและแปลผลอย่างง่าย | ผู้จัดใช้หลังการประชุม |
| ข้อควรระวังทางวิชาการ | สิ่งที่ห้ามสรุปเกินข้อมูล | อ่านก่อนรายงานผล |
หลักการออกแบบ แบบประเมินนี้วัดสองสิ่งที่ต่างกัน คือ ความมั่นใจในการปฏิบัติ (ข้อ 1–12 ให้คะแนนตนเอง) กับ ความรู้ที่ตรวจสอบได้ (ข้อ 13–17 มีคำตอบถูกผิด) เพราะการวัดด้วยการให้คะแนนตนเองเพียงอย่างเดียวไม่น่าเชื่อถือพอที่จะรายงานเป็นผลสัมฤทธิ์ของการอบรม
ข้อสำคัญ ให้ผู้เข้าร่วมใส่ รหัสประจำตัว แทนชื่อ เพื่อให้จับคู่แบบ ก กับแบบ ข ได้ โดยไม่ต้องเปิดเผยตัวตน วิธีที่ง่ายที่สุดคือให้ใช้ ตัวอักษรสองตัวแรกของชื่อจริง ตามด้วยวันเกิด 2 หลัก เช่น สม15
---
แบบ ก
แบบประเมินตนเอง (ก่อนการบรรยาย)
รหัสประจำตัว __ หน่วยงาน/สังกัด ______
ประสบการณ์การจัดทำแผนหรือยุทธศาสตร์ (ทำเครื่องหมาย ✓ หนึ่งช่อง)
☐ ไม่เคยเลย ☐ เคยร่วมเป็นคณะทำงาน 1–2 ครั้ง ☐ เคยร่วม 3 ครั้งขึ้นไป ☐ เคยเป็นผู้ยกร่างหลัก
ตอนที่ 1 ความมั่นใจในการปฏิบัติ
กรุณาให้คะแนนความมั่นใจของท่านตามความเป็นจริง โดย
1 = ไม่มั่นใจเลย · 2 = มั่นใจน้อย · 3 = มั่นใจปานกลาง · 4 = มั่นใจมาก · 5 = มั่นใจมากและอธิบายให้ผู้อื่นเข้าใจได้
| # | ข้อความ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ด้านความรู้ | ||||||
| 1 | ฉันอธิบายได้ว่าสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดมีหน้าที่และอำนาจตามกฎหมายอะไรบ้าง | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 2 | ฉันแยกได้ว่าหน่วยงานใดที่ ศธจ. กำกับได้ และหน่วยงานใดที่ทำได้เพียงประสาน | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 3 | ฉันบอกได้ว่ายุทธศาสตร์ฉบับนี้ต้องเชื่อมโยงกับแผนระดับใดบ้าง และแต่ละฉบับมีสถานะอย่างไร | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 4 | ฉันทราบข้อเท็จจริงสำคัญเกี่ยวกับสถานการณ์การศึกษาของจังหวัด เช่น จำนวนผู้เรียนและแนวโน้ม | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| ด้านทัศนคติ | ||||||
| 5 | ฉันเห็นว่าข้อมูลที่ขัดกับความเชื่อเดิมหรือทำให้หน่วยงานดูไม่ดี ก็ต้องนำเสนอตามจริง | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 6 | ฉันเห็นว่าการระบุว่างานบางอย่างเกินอำนาจของเรา เป็นความแม่นยำ ไม่ใช่ความอ่อนแอ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 7 | ฉันเห็นว่าความเห็นของผู้บริหารเป็นสมมติฐานที่ต้องตรวจสอบด้วยข้อมูล ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทันที | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| ด้านทักษะ | ||||||
| 8 | ฉันระบุองค์ประกอบที่ข้อมูลเชิงปริมาณต้องมีได้ครบ เช่น นิยาม ปี หน่วยนับ แหล่งข้อมูล | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 9 | ฉันวิเคราะห์แยกอาการ ปัญหา และสาเหตุราก ออกจากกันได้ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 10 | ฉันเขียนกลยุทธ์โดยไม่ใช้คำว่า ส่งเสริม พัฒนา ยกระดับ บูรณาการ แบบลอย ๆ ได้ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 11 | ฉันออกแบบตัวชี้วัดที่สะท้อนผลลัพธ์และความเสมอภาค ไม่ใช่เพียงจำนวนกิจกรรมได้ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| 12 | ฉันจัดทำตาราง RACI และระบุเจ้าภาพที่แท้จริงของแต่ละมาตรการได้ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
คะแนนรวมตอนที่ 1 __ / 60
ตอนที่ 2 ความรู้ที่ตรวจสอบได้
เลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว หากไม่ทราบให้เลือก "ไม่ทราบ" ตามความจริง
13. อำนาจ "กำกับ ติดตาม เร่งรัด และประเมินผล" ของสำนักงานศึกษาธิการจังหวัด ครอบคลุมหน่วยงานใด ☐ ก. สถานศึกษาทุกแห่งในจังหวัด ☐ ข. เฉพาะหน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ☐ ค. เฉพาะสถานศึกษาของรัฐ ☐ ง. ไม่ทราบ
14. ในบรรดาหน่วยจัดการศึกษาต่อไปนี้ กลุ่มใดที่ ศธจ. มีอำนาจดำเนินการโดยตรงมากที่สุด ☐ ก. สถานศึกษาสังกัด สพฐ. ☐ ข. สถานศึกษาสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ☐ ค. สถานศึกษาเอกชน ☐ ง. ไม่ทราบ
15. หากยังไม่มีค่าฐาน (baseline) ของตัวชี้วัด ควรทำอย่างไร ☐ ก. ประมาณค่าฐานจากข้อมูลใกล้เคียงแล้วตั้งค่าเป้าหมายไปก่อน ☐ ข. ตั้งค่าเป้าหมายไว้ที่ร้อยละ 80 เป็นมาตรฐาน ☐ ค. ระบุว่า "รอกำหนดหลังจัดทำข้อมูลฐาน" และเสนอวิธีจัดทำ baseline ☐ ง. ไม่ทราบ
16. ตัวชี้วัดข้อใดสะท้อน "ความเสมอภาค" ได้ดีที่สุด ☐ ก. คะแนนเฉลี่ยการอ่านของนักเรียนทั้งจังหวัด ☐ ข. ช่องว่างคะแนนการอ่านระหว่างกลุ่มอำเภอสูงสุดกับต่ำสุด ☐ ค. จำนวนครูที่ได้รับการอบรมด้านการสอนอ่าน ☐ ง. ไม่ทราบ
17. ในกระบวนการจัดทำยุทธศาสตร์ 7 ระยะ ระยะ "กำหนดทิศทางยุทธศาสตร์" ต้องเริ่มเมื่อใด ☐ ก. เริ่มได้ทันทีตั้งแต่ประชุมครั้งแรก เพื่อให้เห็นภาพรวมก่อน ☐ ข. เริ่มหลังจบระยะวิเคราะห์สถานการณ์และระยะรับฟังความต้องการแล้ว ☐ ค. เริ่มพร้อมกับการกำหนดตัวชี้วัด ☐ ง. ไม่ทราบ
ตอนที่ 3 ความคาดหวัง
สิ่งที่ท่านอยากได้จากการบรรยายวันนี้มากที่สุด 1 เรื่อง
ประเด็นที่ท่านกังวลมากที่สุดเกี่ยวกับการจัดทำยุทธศาสตร์ฉบับนี้
---
แบบ ข
แบบประเมินตนเอง (หลังการบรรยาย)
รหัสประจำตัว __ (ใช้รหัสเดียวกับแบบ ก) หน่วยงาน/สังกัด ______
ตอนที่ 1 ความมั่นใจในการปฏิบัติ
กรุณาให้คะแนน สองช่วงเวลา ในแต่ละข้อ
- ช่อง "ก่อนฟัง" คือย้อนกลับไปประเมินตนเอง ณ ก่อนเริ่มการบรรยาย ด้วยความเข้าใจที่ท่านมีในตอนนี้
- ช่อง "หลังฟัง" คือประเมินตนเอง ณ ขณะนี้
1 = ไม่มั่นใจเลย · 2 = มั่นใจน้อย · 3 = มั่นใจปานกลาง · 4 = มั่นใจมาก · 5 = มั่นใจมากและอธิบายให้ผู้อื่นเข้าใจได้
| # | ข้อความ | ก่อนฟัง (1–5) | หลังฟัง (1–5) |
|---|---|---|---|
| 1 | ฉันอธิบายได้ว่า ศธจ. มีหน้าที่และอำนาจตามกฎหมายอะไรบ้าง | ____ | ____ |
| 2 | ฉันแยกได้ว่าหน่วยงานใดที่ ศธจ. กำกับได้ และหน่วยงานใดที่ทำได้เพียงประสาน | ____ | ____ |
| 3 | ฉันบอกได้ว่ายุทธศาสตร์ฉบับนี้ต้องเชื่อมโยงกับแผนระดับใดบ้าง และแต่ละฉบับมีสถานะอย่างไร | ____ | ____ |
| 4 | ฉันทราบข้อเท็จจริงสำคัญเกี่ยวกับสถานการณ์การศึกษาของจังหวัด | ____ | ____ |
| 5 | ฉันเห็นว่าข้อมูลที่ขัดกับความเชื่อเดิม ก็ต้องนำเสนอตามจริง | ____ | ____ |
| 6 | ฉันเห็นว่าการระบุว่างานบางอย่างเกินอำนาจของเรา เป็นความแม่นยำ | ____ | ____ |
| 7 | ฉันเห็นว่าความเห็นของผู้บริหารเป็นสมมติฐานที่ต้องตรวจสอบด้วยข้อมูล | ____ | ____ |
| 8 | ฉันระบุองค์ประกอบที่ข้อมูลเชิงปริมาณต้องมีได้ครบ | ____ | ____ |
| 9 | ฉันวิเคราะห์แยกอาการ ปัญหา และสาเหตุราก ออกจากกันได้ | ____ | ____ |
| 10 | ฉันเขียนกลยุทธ์โดยไม่ใช้คำกว้าง ๆ แบบลอย ๆ ได้ | ____ | ____ |
| 11 | ฉันออกแบบตัวชี้วัดที่สะท้อนผลลัพธ์และความเสมอภาคได้ | ____ | ____ |
| 12 | ฉันจัดทำตาราง RACI และระบุเจ้าภาพที่แท้จริงได้ | ____ | ____ |
คะแนนรวม ก่อนฟัง _ / 60 หลังฟัง _ / 60
ตอนที่ 2 ความรู้ที่ตรวจสอบได้
(ใช้ข้อ 13–17 ชุดเดียวกับแบบ ก — ให้ผู้จัดพิมพ์ซ้ำในแบบ ข ด้วย)
ตอนที่ 3 การนำไปใช้
18. สิ่งที่ท่านจะนำไปใช้กับงานของตนเองทันที 1 เรื่อง (ขอให้ระบุให้เจาะจง ไม่ใช่ "จะนำไปปรับใช้")
19. ประเด็นที่ท่านยังไม่เข้าใจ หรือยังไม่เห็นด้วย
20. หน่วยงานของท่านพร้อมส่งข้อมูลตามใบงานที่ 5 ภายในเมื่อใด
☐ ภายใน 1 สัปดาห์ ☐ ภายใน 2 สัปดาห์ ☐ ภายใน 1 เดือน ☐ ยังไม่แน่ใจ เพราะ __
21. ข้อมูลที่หน่วยงานของท่าน "ไม่มี" หรือ "ส่งไม่ได้" คือ
22. ข้อเสนอแนะต่อการบรรยายและเอกสารประกอบ
---
คู่มือประมวลผลอย่างง่าย
1. เฉลยข้อ 13–17
| ข้อ | คำตอบที่ถูก | อ้างอิงในเอกสาร |
|---|---|---|
| 13 | ข. เฉพาะหน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ | บทที่ 2 หัวข้อ 2.3 |
| 14 | ค. สถานศึกษาเอกชน | บทที่ 2 หัวข้อ 2.3 ระดับที่ 1 |
| 15 | ค. ระบุว่ารอกำหนดหลังจัดทำข้อมูลฐาน | บทที่ 9 หัวข้อ 9.4 |
| 16 | ข. ช่องว่างคะแนนระหว่างกลุ่มอำเภอ | บทที่ 9 หัวข้อ 9.3 |
| 17 | ข. หลังจบระยะวิเคราะห์และระยะรับฟัง | บทที่ 5 หัวข้อ 5.1 |
ข้อ 14 คือข้อที่คาดว่าจะมีผู้ตอบผิดมากที่สุดในแบบ ก เพราะเป็นความเข้าใจผิดที่พบบ่อย หากคะแนนข้อนี้เพิ่มขึ้นชัดเจนในแบบ ข แสดงว่าสไลด์ที่ 9 ทำงานได้ผล
2. ตารางบันทึกผลรวม
| รายการ | ค่าที่ได้ | วิธีคำนวณ |
|---|---|---|
| จำนวนผู้ตอบแบบ ก | ______ คน | นับ |
| จำนวนผู้ตอบแบบ ข | ______ คน | นับ |
| จำนวนที่จับคู่รหัสได้ | ______ คน | ใช้เฉพาะกลุ่มนี้ในการเปรียบเทียบ |
| คะแนนความมั่นใจเฉลี่ย ก่อนฟัง | ______ / 60 | รวมคะแนนทุกคน ÷ จำนวนคน |
| คะแนนความมั่นใจเฉลี่ย หลังฟัง | ______ / 60 | เช่นเดียวกัน |
| ส่วนต่าง | ______ | หลัง − ก่อน |
| คะแนนความรู้เฉลี่ย ก่อนฟัง | ______ / 5 | นับข้อที่ตอบถูก |
| คะแนนความรู้เฉลี่ย หลังฟัง | ______ / 5 | เช่นเดียวกัน |
| ส่วนต่าง | ______ | หลัง − ก่อน |
3. การวิเคราะห์รายด้าน
| ด้าน | ข้อ | คะแนนเต็ม | ก่อน | หลัง | ส่วนต่าง |
|---|---|---|---|---|---|
| ความรู้ | 1–4 | 20 | ____ | ____ | ____ |
| ทัศนคติ | 5–7 | 15 | ____ | ____ | ____ |
| ทักษะ | 8–12 | 25 | ____ | ____ | ____ |
วิธีอ่านผลรายด้าน
หากด้านทักษะเพิ่มขึ้นน้อยกว่าด้านความรู้อย่างชัดเจน แปลว่าผู้เข้าร่วม เข้าใจแล้วแต่ยังทำไม่เป็น ซึ่งเป็นเรื่องปกติของการบรรยายครั้งเดียว ทางแก้คือเพิ่มเวลาปฏิบัติใบงานในครั้งถัดไป ไม่ใช่เพิ่มเวลาบรรยาย
หากด้านทัศนคติเพิ่มขึ้นน้อยที่สุด ให้ดูคำตอบข้อ 19 ประกอบ เพราะมักหมายความว่ามีประเด็นที่ผู้เข้าร่วมยังไม่เห็นด้วย ซึ่งเป็นข้อมูลที่มีค่ากว่าคะแนน
4. การใช้คำตอบปลายเปิด
| ข้อ | นำไปใช้ทำอะไร |
|---|---|
| ข้อ 18 | รวบรวมเป็นบัญชี "สิ่งที่คณะทำงานรับไปทำ" เสนอที่ประชุมครั้งถัดไป |
| ข้อ 19 | สำคัญที่สุด นำเข้า Issue Log ของโครงการในฐานะประเด็นที่ยังไม่ยุติ |
| ข้อ 20 และ 21 | นำไปกรอกในบัญชีข้อมูลระดับจังหวัดโดยตรง เชื่อมกับใบงานที่ 5 |
| ข้อ 22 | ปรับปรุงเอกสารและการบรรยายครั้งถัดไป |
📌 ข้อ 21 มีค่ามากกว่าคะแนนทั้งหมดรวมกัน เพราะเป็นการระบุช่องว่างข้อมูลจากปากผู้ถือครองข้อมูลเอง ซึ่งจะบอกได้ทันทีว่าตัวชี้วัดใดในยุทธศาสตร์จะมีค่าฐานจริง และตัวชี้วัดใดต้องระบุว่ารอจัดทำข้อมูลฐาน
ข้อควรระวังทางวิชาการ
หลักการของโครงการกำหนดว่าห้ามสรุปเกินข้อมูล แบบประเมินนี้ก็อยู่ภายใต้หลักการเดียวกัน
1. เหตุใดแบบ ข จึงให้ประเมินย้อนหลังด้วย
การเปรียบเทียบคะแนนจากแบบ ก กับแบบ ข โดยตรง มีปัญหาที่เรียกว่า การเลื่อนของมาตรวัด (response-shift bias) คือก่อนฟังบรรยาย ผู้ตอบยังไม่รู้ว่าตนเองไม่รู้อะไร จึงมักให้คะแนนตนเองสูงเกินจริง พอฟังจบแล้วเห็นความซับซ้อนของเรื่อง จึงให้คะแนนตนเองต่ำลง ผลที่ได้อาจออกมาเป็นลบ ทั้งที่ผู้เข้าร่วมเรียนรู้จริง
การให้ประเมินย้อนหลังในแบบ ข ช่วยลดปัญหานี้ เพราะผู้ตอบใช้มาตรวัดเดียวกันทั้งสองช่วงเวลา
ข้อเสนอในการรายงานผล ให้รายงานทั้งสามชุด คือ คะแนนจากแบบ ก · คะแนนย้อนหลังจากแบบ ข · และคะแนนหลังฟังจากแบบ ข โดยไม่เลือกรายงานเฉพาะชุดที่ดูดีที่สุด
2. สิ่งที่แบบประเมินนี้วัดได้ และวัดไม่ได้
| วัดได้ | วัดไม่ได้ |
|---|---|
| ความมั่นใจของผู้เข้าร่วมในการปฏิบัติ | ความสามารถจริงในการปฏิบัติ |
| ความรู้เชิงข้อเท็จจริง 5 ประเด็นหลัก | ความเข้าใจเชิงลึกของทั้งเนื้อหา |
| ทิศทางการเปลี่ยนแปลงหลังฟังบรรยาย | ผลที่จะเกิดกับคุณภาพของแผนจริง |
| ประเด็นที่ยังไม่เห็นด้วยหรือไม่เข้าใจ | ความยั่งยืนของการเปลี่ยนแปลง |
สิ่งที่ห้ามเขียนในรายงานผล ห้ามเขียนว่า "ผู้เข้าร่วมมีความสามารถในการจัดทำยุทธศาสตร์เพิ่มขึ้นร้อยละ ..." เพราะแบบประเมินนี้วัดความมั่นใจ ไม่ใช่ความสามารถ ถ้อยคำที่ถูกต้องคือ "ผู้เข้าร่วมประเมินความมั่นใจของตนเองสูงขึ้น"
3. ข้อจำกัดด้านจำนวนผู้ตอบ
หากมีผู้จับคู่รหัสได้น้อยกว่า 15 คน ห้ามคำนวณเป็นร้อยละ เพราะจะทำให้ตัวเลขดูมีนัยสำคัญเกินจริง ให้รายงานเป็นจำนวนคนแทน เช่น "ผู้เข้าร่วม 9 จาก 12 คน ให้คะแนนข้อ 2 สูงขึ้น"
4. การนำผลไปใช้ที่เหมาะสม
แบบประเมินนี้ออกแบบมาเพื่อ ปรับปรุงกระบวนการทำงาน ไม่ใช่เพื่อประเมินตัวบุคคล ขอให้ผู้จัดยืนยันกับผู้เข้าร่วมตั้งแต่ต้นว่าจะไม่มีการรายงานผลเป็นรายบุคคลต่อผู้บังคับบัญชา มิฉะนั้นผู้ตอบจะให้คะแนนตามที่คิดว่าควรตอบ ไม่ใช่ตามความจริง ซึ่งจะทำให้ข้อมูลทั้งชุดไร้ประโยชน์
ภาคผนวก: แบบสรุปผลสำหรับเสนอที่ประชุม
การประชุมคณะทำงานจัดทำร่างยุทธศาสตร์ฯ ครั้งที่ __ วันที่ ______
| หัวข้อ | ผล |
|---|---|
| ผู้เข้าร่วม / ผู้ตอบแบบประเมิน | __ / ____ คน |
| คะแนนความมั่นใจเฉลี่ย (ย้อนหลัง → หลังฟัง) | __ → ____ จาก 60 |
| คะแนนความรู้เฉลี่ย (ก่อน → หลัง) | __ → ____ จาก 5 |
| ด้านที่เพิ่มขึ้นมากที่สุด | ☐ ความรู้ ☐ ทัศนคติ ☐ ทักษะ |
| ด้านที่เพิ่มขึ้นน้อยที่สุด | ☐ ความรู้ ☐ ทัศนคติ ☐ ทักษะ |
| จำนวนหน่วยงานที่ยืนยันส่งข้อมูลภายใน 2 สัปดาห์ | ______ หน่วยงาน |
ประเด็นที่ผู้เข้าร่วมยังไม่เข้าใจหรือไม่เห็นด้วย (จากข้อ 19) นำเข้า Issue Log
ข้อมูลที่หน่วยงานระบุว่าไม่มีหรือส่งไม่ได้ (จากข้อ 21) นำเข้า Data Gap Register
ข้อเสนอการปรับปรุงสำหรับการประชุมครั้งถัดไป
แบบประเมินตนเองของคณะทำงาน จัดทำเมื่อ 31 สิงหาคม 2569